Sözlük
Teknoloji, yazılım, web ve dijital dünyaya dair terimleri anlaşılır tanımlarla öğrenin. Aradığınız kavramı hızlıca bulun, bilginizi genişletin.
Kategorilere Göre Keşfedin
Algoritma TEKNOLOJİ
Belirli bir problemi çözmek veya bir görevi tamamlamak için izlenen adım adım talimatlar bütünüdür. Arama motorlarının sıralama sistemlerinden yapay zeka modellerine kadar tüm yazılımların temelini oluşturur.
API YAZILIM
Uygulama Programlama Arayüzü (Application Programming Interface), farklı yazılım sistemlerinin birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan kurallar ve protokoller bütünüdür.
Backlink SEO
Bir web sitesinden başka bir web sitesine verilen bağlantıdır. Arama motorları backlinkleri bir güven oyu olarak değerlendirir; kaliteli ve ilgili sitelerden gelen backlinkler SEO performansını olumlu etkiler.
Bant Genişliği TEKNOLOJİ
Bir ağ bağlantısı üzerinden belirli sürede aktarılabilen veri miktarıdır. Hosting paketlerinde aylık veri transfer limitini ifade eder ve genellikle GB veya TB cinsinden ölçülür.
Cache (Önbellek) TEKNOLOJİ
Sık kullanılan verilerin daha hızlı erişim için geçici olarak saklanmasıdır. Tarayıcı önbelleği, sunucu önbelleği ve CDN önbelleği, web sitelerinin yükleme süresini önemli ölçüde kısaltır.
CDN HOSTING
İçerik Dağıtım Ağı (Content Delivery Network), web sitesi içeriklerinin kullanıcılara coğrafi olarak en yakın sunuculardan hızlıca sunulmasını sağlayan sunucular grubudur.
Çerez (Cookie) TEKNOLOJİ
Web sitelerinin tarayıcınıza kaydettiği küçük metin dosyalarıdır. Oturum bilgileri, tercihler ve takip amaçlı kullanılır; KVKK ve GDPR kapsamında kullanıcı onayı gerektirir.
DNS HOSTING
Alan Adı Sistemi (Domain Name System), insan dostu domain isimlerini (örn: google.com) bilgisayar dostu IP adreslerine (örn: 142.250.180.14) çeviren sistemdir.
Domain (Alan Adı) TEKNOLOJİ
Bir web sitesinin internetteki adresidir (örn. webteknoloji.net). DNS sistemi sayesinde sayısal IP adresleri yerine akılda kalıcı isimler kullanılır. Yıllık ücret karşılığında kayıt operatörlerinden kiralanır.
E-E-A-T TEKNOLOJİ
Google'ın içerik kalitesini değerlendirirken kullandığı Deneyim (Experience), Uzmanlık (Expertise), Otorite (Authoritativeness) ve Güvenilirlik (Trustworthiness) kriterleridir. Özellikle sağlık ve finans gibi YMYL konularında önemlidir.
Firewall (Güvenlik Duvarı) TEKNOLOJİ
Ağ trafiğini izleyen ve önceden tanımlanmış güvenlik kurallarına göre izin veren ya da engelleyen güvenlik sistemidir. Donanım veya yazılım tabanlı olabilir; WAF (Web Application Firewall) web uygulamalarını korur.
Framework TEKNOLOJİ
Yazılım geliştirmeyi hızlandıran, hazır bileşenler ve kurallar sunan altyapıdır. Laravel (PHP), Django (Python), React ve Vue (JavaScript) popüler örneklerdir.
FTP TEKNOLOJİ
File Transfer Protocol; bilgisayar ile sunucu arasında dosya aktarımı için kullanılan protokoldür. Günümüzde şifreli sürümleri olan SFTP ve FTPS tercih edilir.
Hosting TEKNOLOJİ
Web sitesi dosyalarının internete bağlı sunucularda barındırılması hizmetidir. Paylaşımlı (shared), VPS, dedicated ve bulut hosting olmak üzere farklı türleri vardır.
HTTPS TEKNOLOJİ
HTTP protokolünün SSL/TLS şifrelemesiyle güvenli hale getirilmiş sürümüdür. Tarayıcı ile sunucu arasındaki veriyi şifreler; Google tarafından sıralama sinyali olarak kullanılır ve modern web'in standardıdır.
JavaScript TEKNOLOJİ
Web sayfalarına etkileşim kazandıran programlama dilidir. Tarayıcıda çalışır; Node.js ile sunucu tarafında da kullanılır. React, Vue ve Angular gibi kütüphane ve framework'lerin temelidir.
JSON TEKNOLOJİ
JavaScript Object Notation; insan tarafından okunabilir, hafif veri değişim formatıdır. API'lerin çoğu veriyi JSON formatında gönderir ve alır.
Kernel (Çekirdek) TEKNOLOJİ
İşletim sisteminin donanım ile yazılım arasındaki iletişimi yöneten çekirdek bileşenidir. Linux çekirdeği, çoğu web sunucusunun ve Android'in temelini oluşturur.
Landing Page TEKNOLOJİ
Ziyaretçiyi belirli bir eyleme (satın alma, kayıt, form doldurma) yönlendirmek için tasarlanmış hedef odaklı web sayfasıdır. Reklam kampanyalarının dönüşüm oranını doğrudan etkiler.
Markdown TEKNOLOJİ
Düz metinle hızlı biçimlendirme yapmayı sağlayan hafif işaretleme dilidir. Başlıklar (#), kalın metin (**) ve listeler gibi öğelerle yazılır; GitHub ve birçok CMS tarafından desteklenir.
Meta Etiket TEKNOLOJİ
HTML sayfasının <head> bölümünde yer alan, sayfa hakkında bilgi veren etiketlerdir. Title ve description etiketleri arama sonuçlarında görünümü belirler; SEO'nun temel taşlarındandır.
Open Source (Açık Kaynak) TEKNOLOJİ
Kaynak kodu herkese açık olan, incelenebilen, değiştirilebilen ve dağıtılabilen yazılım modelidir. Linux, WordPress ve PHP açık kaynak yazılımların en bilinen örnekleridir.
PHP TEKNOLOJİ
Sunucu tarafında çalışan, web geliştirmeye odaklı betik dilidir. WordPress, Wikipedia ve Facebook'un ilk sürümü PHP ile geliştirilmiştir; web sitelerinin büyük bölümünde kullanılmaya devam etmektedir.
Responsive Tasarım TEKNOLOJİ
Web sitesinin ekran boyutuna göre (telefon, tablet, masaüstü) otomatik uyum sağlamasıdır. CSS media query'leri ile uygulanır; Google'ın mobil öncelikli indekslemesi nedeniyle SEO için kritiktir.
SEO SEO
Arama Motoru Optimizasyonu (Search Engine Optimization), web sitelerinin arama motorlarında daha görünür olmasını sağlayan teknik ve stratejik süreçlerdir.
Sitemap (Site Haritası) TEKNOLOJİ
Web sitesindeki sayfaların listesini arama motorlarına bildiren XML dosyasıdır. Tarama bütçesini verimli kullanmayı sağlar ve yeni içeriklerin daha hızlı keşfedilmesine yardımcı olur.
SMTP TEKNOLOJİ
Simple Mail Transfer Protocol; e-posta gönderiminde kullanılan standart protokoldür. Web sitelerinin bildirim ve form e-postaları SMTP sunucuları üzerinden iletilir.
SSL GÜVENLİK
Güvenli Yuva Katmanı (Secure Sockets Layer), internet bağlantısını şifreleyerek hassas verilerin iki sistem arasında güvenle aktarılmasını sağlayan standart teknolojidir.
UI/UX TEKNOLOJİ
UI (User Interface) kullanıcı arayüzünü, UX (User Experience) kullanıcı deneyimini ifade eder. UI görsel tasarıma, UX ise kullanım kolaylığına ve kullanıcı memnuniyetine odaklanır.
Uptime TEKNOLOJİ
Bir sunucunun veya web sitesinin kesintisiz çalışır durumda olduğu süre oranıdır. Hosting firmaları genellikle %99,9 uptime garantisi sunar; bu yılda yaklaşık 8,7 saatlik kesintiye karşılık gelir.
Webhook TEKNOLOJİ
Bir uygulamanın belirli bir olay gerçekleştiğinde başka bir uygulamaya otomatik HTTP isteği göndermesidir. Ödeme bildirimleri ve otomasyon entegrasyonlarında yaygın kullanılır.
WordPress TEKNOLOJİ
Dünyanın en yaygın açık kaynaklı içerik yönetim sistemidir (CMS). Tema ve eklenti ekosistemi sayesinde kod yazmadan blog, kurumsal site ve e-ticaret sitesi kurmayı sağlar.